Begeleiding stagiair voor risico-inventarisatie machineveiligheid

Volledige uitwerking interview Begeleiding stagiair voor risico-inventarisatie machineveiligheid

Risico-inventarisatie machineveiligheid BMB AdviesJonker Petfood actualiseerde in 2020 verschillende productielijnen. Hierbij werden sommige machines geheel vervangen. Door deze aanpassingen moest het ook het onderdeel machineveiligheid van de door BMD Advies in 2016 uitgevoerde RI&E geactualiseerd worden.

Risico-inventarisatie machineveiligheid: alleen toetsing door HVK’er nodig

BMD-adviseur/Hoger Veiligheidskundige Pieter Diehl: “Wettelijk gezien is het niet verplicht om zo’n actualisatie van de RI&E uit te laten voeren door een HVK’er. Bedrijven mogen deze check zelf doen en de rapportage door een HVK’er laten toetsen. Bij Jonker Petfood ontbrak hiervoor echter de tijd. Natuurlijk konden wij de veiligheidscheck ook uitvoeren, maar omdat het een heel omvangrijk project was, zou dat flink in de papieren lopen. Niet wenselijk voor de klant, maar ook onnodig. Samen met Jonker Petfood bedachten we een tussenoplossing: een stagiair die ik zou begeleiden bij de uitvoering van de risico-inventarisatie machineveiligheid.”

Die stagiair werd Thijs Kouwenberg, die een minor safety and security expert class volgde aan Avans Hogeschool in ’s-Hertogenbosch. Thijs: “Ik vind de Arbowetgeving heel interessant, dus ik was blij met deze opdracht. Pieter Diehl bracht mij eerst de theorie bij tijdens een BMD-training over machineveiligheid en de Fine & Kinney methodiek. Vervolgens zijn we aan de slag gegaan met de kwantitatieve risicoanalyse. Door middel van GAP-analyse beschrijf je de huidige situatie, waarbij die Fine & Kinney methodiek belangrijk is. Daarna stel je de gewenste situatie vast, en de maatregelen die nodig zijn om daar te komen. ”

Tijdrovend proces

Thijs Kouwenberg bracht de veiligheidsrisico’s van de hele organisatie in kaart door alle productie- en inpaklijnen onder de loep te nemen, dus zowel de oude als de nieuwe. Dirk van Koven, binnen Jonker Petfood verantwoordelijk voor KAM en veiligheid: “Wij wilden met deze RI&E geen papieren tijger, maar een echt praktisch onderzoek naar wat klopt en wat verbeterd kan worden. De locatie is echter zo groot, dat je met een enkele rondgang niet alle machines en processen in beeld kunt brengen. Thijs was tijdens de eerste 8 weken van zijn stage wekelijks een dag bezig met de voorbereiding, daarna was hij 10 weken continu op locatie om het daadwerkelijke onderzoek te doen. Die tijd had hij echt nodig.”

Maatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie

Om de risico’s en de urgentie in kaart te brengen sprak Thijs met vele medewerkers. Met scores gaf hij het risico aan, de kans en het effect. Vervolgens bedacht hij, vaak ook weer samen met de betrokken medewerker, maatregelen om de risico’s te reduceren of zelfs helemaal naar nul te brengen.

Bij de te treffen maatregelen is de arbeidshygiënische strategie toegepast. Hierbij wordt eerst gekeken of er een bronaanpak mogelijk is. Met andere woorden: is de machine onveilig, dan wordt deze vervangen. Omdat dat bij Jonker Petfood vaak geen optie was, stelde Thijs vooral collectieve maatregelen voor, de volgende trede in deze hiërarchie. “Collectieve maatregelen werken altijd en voor alle werknemers tegelijk. Je hoeft er ook niets voor aan te zetten. Een voorbeeld hiervan is permanente valbeveiliging, of een railing. Dat is dus veel minder kostbaar dan een hele machine vervangen”, zegt Thijs.

Een frisse blik versus bedrijfsblindheid

Ook KAM-collega Rowi van Korlaar ondersteunde Thijs bij de risico-inventarisatie machineveiligheid: “Omdat je hier al zo lang werkt, word je een beetje bedrijfsblind. Als Thijs met bepaald risico kwam, was er vaak zo’n ‘oh ja gevoel’. Meestal ging het om kleine dingen, die we direct konden oplossen. Zo zijn er op enkele plaatsen in het bedrijf situaties waar je je hoofd kunt stoten. Daar zijn wij zelf wel aan gewend en bukken zonder er nog over na te denken. Een nieuweling heeft dat automatisme niet, daarom maken we mensen nu alert met een in het oog springende sticker.”

Een van de voorbeelden waar een maatregel direct geïmplementeerd werd, is de bijstortlocatie. Thijs: “Hier worden met een transportschroef extra voedingstoffen toegevoegd aan het productieproces. Boven dit vat zit een rooster. Dit was echter makkelijk te verwijderen, wat in de praktijk ook regelmatig gebeurde bij het toevoegen van de voedingsstoffen. Risicovol, omdat de machine gewoon doordraaide. Met de operators is een praktische oplossing bedacht: er kwam een nieuw rooster met fijnere mazen. Het rooster werd vast gelast en kan dus niet meer losgehaald worden. De kans dat zich hiermee nog een ongeval voordoet, is daarmee teruggebracht naar nul.”

BMD Advies altijd bereikbaar voor overleg

De keuze om de risico-inventarisatie met betrekking tot machineveiligheid uit te laten voeren door een stagiaire, is bij alle partijen heel goed bevallen. “Ik heb heel veel geleerd van Pieter. Bij de training heb ik hem fysiek ontmoet, en verder hadden wij wekelijks op een vast moment contact via telefoon of Teams. Maar ook als ik tussendoor wilde overleggen, bijvoorbeeld over de ernst van een bepaald risico of een bepaalde maatregel, dan kon ik altijd contact met hem opnemen,” zegt Thijs.

Ook Dirk van Korven en Rowi van Korlaar zijn enthousiast over deze aanpak: “Doordat er nu iemand continu de aandacht vroeg voor veiligheid, kreeg het veiligheidsbewustzijn vanaf dag één een enorme boost. Er werd meer over nagedacht, over gesproken. Iedereen, van hoog tot laag, kwam met verbeterpunten”, zegt Dirk van Korven.

Continue aandacht voor veiligheid waardevol

Rowi van Korlaar zegt over de samenwerking met Pieter Diehl: “Pieter zorgde voor een goede start door de kennis over machineveiligheid die wij nodig hadden goed over te brengen. Hij maakte ook dat wij ons tijdens de risico-inventarisatie net iets bewuster werden van de situatie en kon de ernst van de risico’s zichtbaarder maken. Hier kon Thijs dan weer gevolg aan geven.”

Thijs Kouwenberg haalde voor zijn stageopdracht een 8,2, een resultaat waar hij heel blij mee is. Jonker Petfood heeft inmiddels een andere student in huis. Deze gaat de nog openstaande maatregelen verder doorvoeren en pakt ook weer andere veiligheidsissues op. “We gaan door tot het perfect is. Het kost natuurlijk tijd, maar die continue aandacht voor veiligheid is heel veel waard”, besluit Dirk van Korven.