Veiliger alleen werken

Bij vervoersbedrijven, in de op- en overslag, bewaking, zorg, maar ook in de industrie komt het voor dat werknemers alleen werken. Naast de werknemers die zelfstandig op pad zijn, gaat dat ook om werknemers die (tijdens kantooruren) in bijvoorbeeld besloten ruimten werken met gevaarlijke stoffen, perslucht of hoogspanning. Ook werknemers die vanuit een hoogwerker opereren, zijn in principe op zichzelf aangewezen. Alleen werken brengt natuurlijk bepaalde risico’s met zich mee. Als werkgever bent u echter verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkplek voor alle medewerkers, dus ook, of misschien wel juist, voor de medewerkers die alleen werken.

Wettelijke eisen
Wie alleen werkt, is bij incidenten op zichzelf aangewezen. Hoewel de Arbowet geen specifieke eisen stelt aan alleen werken, zijn er wel wettelijke eisen waar uw bedrijf aan moet voldoen:

  • De werkgever moet in kaart brengen welke werknemers alleen werken, waar en wanneer. Dit moet in de RI&E (Risico-inventarisatie & Evaluatie) worden opgenomen.
  • Om de risico’s van het alleen-werken te beperken, moet u als werkgever maatregelen treffen. Let op: het gaat dus ook om bijvoorbeeld storingsmonteurs, procesoperators die een rondgang/controleronde doen, of om situaties waarin wordt gewerkt met gevaarlijke stoffen, perslucht of hoogspanning. Ook aan het werken vanuit een hoogwerker kleven specifieke risico’s.
  • Jongeren onder de achttien jaar mogen helemaal niet werken zonder toezicht.
  • Werken in een besloten ruimte is toegestaan, mits er een mangatwacht of buitenwacht is, die zich zo dicht mogelijk bij de ingang van de besloten ruimte opstelt.
  • Eerste hulp bij ongevallen: er moet een duidelijke procedure zijn door wie en hoe de BHV gealarmeerd wordt als de werknemer dat zelf niet kan doen, doordat hij of zij bijvoorbeeld buiten bewustzijn is geraakt.
  • Elke medewerker moet voldoende kennis en kunde hebben om passende maatregelen te treffen als zijn eigen veiligheid of die van anderen in gevaar komt.

Terugdringen risico’s
Hoewel het niet altijd eenvoudig is, zijn er zeker verschillende mogelijkheden om de risico’s die het alleen werken met zich mee brengen, terug te dringen. Daarbij is het natuurlijk van belang dat die risico’s eerst helder in beeld zijn. We geven hieronder graag een aantal voorbeelden van maatregelen of voorzieningen:

  1. Zorg ervoor dat de medewerker die alleen werkt, weet wat hij/zij bij een ongeval moet doen. Er zijn speciale trainingen voor eerste ‘zelfhulp’.
  2. Een alleen werkende werknemer moet in geval van nood duidelijk hoorbaar alarm kunnen slaan.
  3. Zorg voor goed werkende communicatieapparatuur, zoals een (mobiele) telefoon of portofoon.
  4. Er zijn verschillende alarmen beschikbaar die automatisch afgaan als de betreffende werknemer zich niet op vaste tijdstippen meldt.
  5. Ook zijn er diverse alarmeringssystemen en apps verkrijgbaar waarbij bijvoorbeeld een noodknop op een telefoon is geïnstalleerd of die een kanteling van 90 graden kunnen detecteren en omzetten in een noodsignaal. Op afstand is dan te zien waar deze persoon zich bevindt.
  6. Een werknemer moet de ruimte in gevaarlijke situaties kunnen ontvluchten zonder obstakels tegen te komen.
  7. Sleutels van deuren en andere hulpmiddelen moeten zichtbaar binnen handbereik zijn.
  8. De werknemer moet zich snel en gemakkelijk kunnen beschermen tegen indringers of ander ongewenst of agressief bezoek. Denk daarbij aan het snel kunnen blokkeren van de toegang.
  9. Wie is er in het bedrijfspand aanwezig? Een goede aan- en afwezigheidsregistratie is van groot belang voor de BHV-organisatie.

Daarnaast doet u er goed aan om een handleiding te maken waarin staat wat te doen in verschillende noodsituaties. Dat geeft houvast en voorkomt paniek in crisissituaties.

Meer informatie

Wilt u meer weten over de specifieke risico’s bij alleen werken, de RI&E, of de mogelijkheden die er zijn om het alleen werken veilig(er) te maken? Neem dan contact op met één van onze Hogere Veiligheidskundigen Pieter Diehl of Steffan Griep.  Ze vertellen u graag meer.

Bron: Inspectie SZW
BMD-Nieuwsflits, januari 2018