Structurele arbozorg: waar begint u (aan)

De zorg voor arbeidsomstandigheden krijgt – gelukkig – steeds meer aandacht. Als u dat goed en structureel regelt, bespaart u als organisatie enorm veel tijd en dus geld. Om nog maar te zwijgen van de kosten die gepaard gaan met een ongeval, verzuim of productie-uitval. Maar hoe begint u, waar moet u aan denken, wat zijn de voor- en nadelen van een managementsysteem? In dit artikel helpen we u op weg.

Ongevallen niet acceptabel

BMD-adviseur Pieter Diehl: “In de praktijk merk je dat de aandacht voor arbozorg toeneemt. Dat is enerzijds ingegeven door de kennis van nu. We weten meer en zijn ons beter bewust van de gezondheidsgevaren. Daar is de Arbowetgeving nu ook op gestoeld. Daarnaast groeit het inzicht dat goede arbozorg ook bedrijfseconomische voordelen heeft. Efficiënter werken, weten wie waarvoor verantwoordelijk is, bespaart tijd en dus geld. Maar vooral de kosten die gemoeid zijn met een ongeval, verzuim of productie-uitval kunnen torenhoog oplopen.
Anderzijds is de sociale context veranderd: daar waar bedrijfsongevallen er vroeger min of meer bij hoorden, worden ze nu gewoon niet meer geaccepteerd door de maatschappij. Dat is bijvoorbeeld te zien aan de striktere handhaving van de Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie) – er worden vaker en hogere boetes uitgedeeld – maar ook aan het stijgende aantal schadeclaims.”

Structuur aanbrengen volgens fasen-model

Met die veranderde visie is het belangrijk om het arbobeleid goed te structureren. Een managementsysteem kan daarbij helpen. Er bestaan vele handleidingen die een organisatie kunnen helpen bij het opzetten van een managementsysteem. De bekendste is ISO 45001, de internationale norm voor gezond & veilig werken.  Dit besturingsmiddel zorgt voor beheersing van alle aspecten die op arbeidsomstandigheden invloed (zouden kunnen) hebben.

“Het maakt op zich niet uit of je nu kiest voor een gecertificeerd systeem, of dat je er op een andere manier voor zorgt dat het arbobeleid structureel geregeld wordt. Als het maar systematisch is, gericht op preventie. Als je dat als bedrijf voor elkaar hebt, werk je veel efficiënter en bespaar je veel tijd en dus geld”, zegt Pieter.

Het aantal te nemen beslissingen in organisaties is niet alleen groot, maar zijn vaak ook zeer verschillend van aard. Het fasen-model, gericht op het proces van besluitvorming, geldt voor alle soorten beslissingen en is gebaseerd op een cyclus van zes stappen:

Arbomanagementsysteem BMD Advies

Tijd en geduld

Omdat elke organisatie weer anders is en de cultuur binnen organisaties sterk uiteenloopt, kunnen we geen blauwdruk geven voor de wijze waarop u een managementsysteem moet implementeren. Pieter: “Je bent bezig met veranderingsprocessen (cultuurverandering) in een organisatie en dat realiseer je niet ‘even’. Soms zult u eerst moeten beginnen met het formuleren van een visie op arbeidsomstandigheden en andere communicatiestructuren en omgangsvormen. Soms zult u eerst uw middenkader moeten trainen in een andere manier van leidinggeven. Hoe dan ook: het kost tijd en geduld, zeker in de implementatiefase. Bovendien is een managementsysteem is een ‘never ending story’. Het moet continu worden verbeterd.”

Implementatieproces zijn puzzelstukjes

Als de organisatie al ervaring heeft met de implementatie van een managementsysteem, zoals een kwaliteits- of milieumanagementsysteem, dan zal het implementatieproces sneller verlopen. “Als er nog geen kennis of ervaring is op dat vlak, kun je ook weer stapsgewijs te werk gaan. Stel dan vast op welk thema geschikt is voor een pilot en implementeer dit volgens het fasen-model. Bijvoorbeeld het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen: je begint bij de oriëntatie- en inventariseringsfase en doorloopt alle verdere stappen. Zijn die succesvol doorlopen, dan kun je aan een volgend project beginnen. Zo bouw je steeds verder, alsof je puzzelstukjes op hun plaats legt en er steeds een completer beeld ontstaat. Na een aantal van dit soort pilots, ontstaat er vanzelf een vorm van een managementsysteem”, zegt Pieter.

Belangrijke rol preventiemedewerker

Het is de taak van de preventiemedewerker om het overzicht te houden op alles wat er op Arbogebied gebeurt. De preventiemedewerker speelt dan ook bij het implementatieproces van een Arbomanagementsysteem een belangrijke rol. Zo kan hij bijvoorbeeld als voorzitter van de Arbowerkgroep optreden. Toch helpt een managementsysteem juist ook bij het verkrijgen van draagvlak en borging van Arbozorg binnen de organisatie. Het is daarmee niet meer alleen het feestje van de Preventiemedewerker.

Online training structureel invoeren van arbeidsomstandighedenbeleid

Speciaal voor preventiemedewerker, KAM-medewerkers en leidinggevenden organiseert BMD Advies Zuid-Nederland op 23 en 30 maart 2021 een online-training over het structureel invoeren van arbeidsomstandighedenbeleid. In het korte tijdsbestek van tweemaal 2 uur geeft Pieter Diehl u genoeg munitie om begin te maken. Aan de orde komt onder andere:

  • een Arbomanagementsysteem – de basiskennis;
  • het fasen-model;
  • het inrichten van een stuur- en projectgroepen die zorgen voor draagvlak en continuïteit;
  • het werken met jaarlijkse doelstellingen en prestatie-indicatoren;
  • structurele aandacht -de PDCA-cyclus;
  • voorbeeldgedrag;
  • het stimuleren van de leeromgeving;
  • het onderhouden van een managementsysteem: zo blijft arbobeleid op de agenda.

Na deze training weet u wat de voor- en nadelen zijn van managementsystemen en kunt u een start maken met de implementatie van structureel arbobeleid. Aan de training is geen examen verbonden, u ontvangt wel een certificaat van deelname. BMD biedt deze training ook incompany aan.

Meer informatie en aanmelden

Voor nadere informatie over Arbozorg of de training kunt u contact opnemen met Pieter Diehl 06 47995226.

Meer informatie en aanmelden training structureel invoeren van arbeidsomstandighedenbeleid.