Structurele arbozorg: de voor- en nadelen van een Arbomanagementsysteem

De zorg voor arbeidsomstandigheden structureel regelen is noodzakelijk. In het artikel ‘Structurele arbozorg: waar begin je (aan)’, bespraken we hoe je kunt starten met gestructureerd arbobeleid. In dit artikel gaan we een stap verder en komen de voor- en nadelen van een Arbomanagementsysteem uitgebreid aan de orde. Ook gaan we dieper in op de borging en het onderhouden van het managementsysteem.

Terugdringen arbeidsrisico’s

“De zorg voor arbeidsomstandigheden krijgt – gelukkig – steeds meer aandacht. We weten meer en zijn ons beter bewust van de veiligheids- en gezondheidsgevaren. Door de zorg voor arbeidsomstandigheden goed en structureel te regelen, kun je de arbeidsrisico’s terug dringen. Daarnaast geniet je van bedrijfseconomische voordelen: efficiënter werken, weten wie waarvoor verantwoordelijk is, bespaart tijd en dus geld. Om nog maar te zwijgen van de kosten die gepaard gaan met een ongeval, verzuim of productie-uitval”, zegt Hogere veiligheidskundige en lead auditor Pieter Diehl van BMD Advies.

De voor- en nadelen van een Arbomanagementsysteem

Om arbozorg structureel vorm te geven, is het gebruik van een managementsysteem de meest voor de hand liggende methode. Een veel gebruikte structuur is ISO 45001 , de internationale norm voor gezond & veilig werken. ISO 45001 helpt je alle aspecten te beheersen die op arbeidsomstandigheden invloed (zouden kunnen) hebben.

Een Arbomanagementsysteem heeft vele voordelen:
• het zorgt voor structuur en helderheid binnen de organisatie;
• het voorkomt dat alleen de Preventiemedewerker zich bezighoudt met arbozorg en betrekt juist de hele organisatie bij gezond en veilig werken;
• een managementsysteem is afgestemd op de bedrijfsspecifieke situatie en is dus altijd maatwerk;
• een managementsysteem kan uitgebreid worden met andere thema’s. Zo is de zorg voor Arbo, kwaliteit, milieu en veiligheid in één systeem te beheersen;
• een Arbomanagementsysteem volgens ISO 45001 is certificeerbaar.

Natuurlijk kleven er ook een aantal nadelen aan een Arbomanagementsysteem:
• het vraagt deskundigheid voor het opzetten ervan;
• het kost in het begin veel tijd en aandacht van iedereen;
• het vraagt veel van het middenkader als het gaat om draagvlak en leidinggeven. Vaak is hier extra training voor nodig.

Arbomanagementsysteem BMD AdviesJe bent nooit klaar

Pieter: “In het artikel ‘Structurele arbozorg: waar begin je (aan) legden we uit hoe je structuur in arbozorg aan kunt brengen. Het fasen-model, gericht op het proces van besluitvorming, helpt daarbij. Echter na de realisatiefase waarin het beleid operationeel wordt en iedereen ermee gaat werken, ben je er nog niet. Een managementsysteem is een ‘never ending story’. Het moet continu worden verbeterd.”

Voor de borging en het onderhouden van een managementsysteem zijn onderstaande aandachtspunten zeer belangrijk:
1. Installatie stuurgroep
Deze stuurgroep zorgt voor de monitoring, borging en continuïteit van het Arbomanagementsysteem. Ook voor de ondernemingsraad ligt hier een belangrijke taak, namelijk controleren of het managementsysteem nageleefd wordt.
2. Projectgroepen
Door projectgroepen op te richten, geef je medewerkers een taak op het vlak van Arbo- en veiligheid. Hiermee wordt het draagvlak binnen de organisatie vergroot en geborgd.
3. Prestatie-indicatoren
Werk met (jaarlijkse) doelstellingen en prestatie-indicatoren die periodiek gemeten worden.
4. Structurele aandacht binnen MT
Het managementsysteem en de PDCA-cyclus moeten structureel op de agenda van alle vergaderingen en overleggen staan.
5. Medewerkers betrekken
Door middel van themadagen, audits, enzovoort besteed je periodiek aandacht aan de managementsystematiek, het managementsysteem en de nieuwe cultuur. Zo blijven alle medewerkers betrokken bij arbozorg en veiligheid.
6. Nieuwe projecten
Door het continue verbeterproces zullen steeds nieuwe projecten opgestart worden, in lijn met het managementsysteem. Dit kan door steeds de PDCA-cyclus, doelstellingen en prestatie-indicatoren toe te passen en vast te stellen.
7. Stimuleer de leeromgeving
Het systeem is nooit af en de omgeving verandert. Het is van belang dat ook de medewerkers zich blijven ontwikkelen. De mogelijkheid bieden voor opleiding en training is dus noodzakelijk.
8. Voorbeeldgedrag
In de praktijk komen we het helaas nogal eens tegen: overal hangen borden dat veiligheidsschoenen verplicht zijn, maar de directeur leidt zijn bezoekers doodleuk rond zonder zich iets van die borden aan te trekken. Als het management zich niet aan het door hen zelf opgestelde beleid houdt, waarom zouden de medewerkers dat dan wel doen? Goed voorbeeld doet volgen!
9. Leiderschap
Leg in een Arbomanagementsysteem de verantwoordelijkheden duidelijk vast. Deze horen in veel gevallen niet bij de preventiemedewerker maar bij de leidinggevenden thuis. Vaak is in dergelijke trajecten een cultuurverandering en een andere manier van leidinggeven nodig, waarbij eigenaarschap gestimuleerd wordt. Als medewerkers zich veilig voelen, zullen ze eerder initiatieven nemen die de arbeidsveiligheid ten goede komt.

Certificeren of niet

Of een bedrijf moet gaan voor een gecertificeerd systeem is bedrijfsafhankelijk. Wanneer er al een gecertificeerd managementsysteem bestaat, dan ligt het voor de hand om hier het thema Arbo aan toe te voegen.
“Het maakt op zich niet uit of je nu kiest voor een gecertificeerd systeem, of dat je er op een andere manier voor zorgt dat het arbobeleid structureel geregeld wordt. Als het maar systematisch is, gericht op preventie. Als je dat als bedrijf voor elkaar hebt, werk je veel efficiënter en bespaar je veel tijd en dus geld”, besluit Pieter.

Online training

Speciaal voor preventiemedewerker, KAM-medewerkers en leidinggevenden organiseert BMD Advies Zuid-Nederland op 23 en 30 maart 2021 een online-training over het structureel invoeren van arbeidsomstandighedenbeleid. In het korte tijdsbestek van tweemaal 2 uur geeft Pieter Diehl u genoeg munitie om begin te maken. Aan de orde komt onder andere:
• een Arbomanagementsysteem – de basiskennis;
• het fasen-model;
• het inrichten van een stuur- en projectgroepen die zorgen voor draagvlak en continuïteit;
• het werken met jaarlijkse doelstellingen en prestatie-indicatoren;
• structurele aandacht – de PDCA-cyclus;
• voorbeeldgedrag;
• het stimuleren van de leeromgeving;
• het onderhouden van een managementsysteem: zo blijft arbobeleid op de agenda.
Na deze training weet u wat de voor- en nadelen zijn van managementsystemen en kunt u een start maken met de implementatie van structureel arbobeleid. Aan de training is geen examen verbonden, u ontvangt wel een certificaat van deelname.
Naast het opzetten van het managementsystemen kunnen we u ook ondersteunen in het verbeteren van uw veiligheidscultuur en het verhogen van het eigenaarschap van de medewerkers. Speciaal voor de leidinggevende organiseren wij workshops voor het effectief leidinggeven bij cultuurverandering. BMD Advies biedt deze trainingen ook incompany aan.
Ga naar de complete agenda of het kennisgebied Training & Opleiding voor het aanbod van trainingen en bijeenkomsten van BMD Advies Zuid-Nederland.

Meer informatie en aanmelden

Voor nadere informatie over arbozorg of de trainingen kunt u contact opnemen met Pieter Diehl 06 47995226.
Meer informatie en aanmelden training structureel invoeren van arbeidsomstandighedenbeleid.