PAS AERIUS; Nederland op slot, en wat nu?

Het PAS Aerius - BMD Zuid

Zichtbare gevolgen PAS AERIUS

Inmiddels wordt zichtbaar hoe groot de gevolgen zijn van het feit dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet meer als basis omwille van toestemming voor activiteiten mag worden gebruikt. Milieu- en bouwvergunningen worden niet meer verleend en lopende bouwprojecten worden zelfs stilgelegd. Hoewel kort na de uitspraak alleen berichtgeving kwam over de gevolgen voor grote projecten zoals het uitstel van de ingebruikname van het vernieuwde vliegveld Lelystad Airport, zijn de gevolgen ook voor bestaande lokale bedrijven en woningbouwprojecten zichtbaar. Van het Rijk tot aan de gemeente zijn ambtenaren bezig om te komen tot oplossingen teneinde het onvermijdelijke te voorkomen, namelijk dat ons land tot stilstand dreigt te komen als het gaat om de realisatie van aanleg- en ontwikkelingsprojecten bij particulieren, bedrijven en overheden.

PAS staat voor het Programma Aanpak Stikstof. In dit programma werkte het Rijk en provincies aan minder stikstof, sterkere natuur en economische ontwikkeling. AERIUS Calculator berekent de emissie van stikstof als gevolg van economische activiteiten en de depositie op Natura 2000-gebieden.

Wat u moet weten over het PAS AERIUS

De komende periode  kunt u als ondernemer volgende voorbereidingen treffen:

  • Maak inzichtelijk welke huidige en toekomstige activiteiten binnen uw bedrijf plaatsvinden die een stikstofemissie veroorzaken;
  • Wat was het bestaand gebruik en wat bedraagt de depositie na aftrek van het bestaand gebruik;
  • Bepaal uw strategie voor het aanvragen van toestemming voor uw stikstofemissie; “Ga ik nu verder met voorbereiden of wacht ik af?”. Vanaf september 2019 kunt u de aanvraag verder voorbereiden door het berekenen van de effecten van activiteiten met de geactualiseerde versie van de AERIUS Calculator. Met de geactualiseerde versie van de AERIUS Calculator kan nu met grotere nauwkeurigheid worden berekend of er een bijdrage aan stikstofdepositie wordt berekend voor het project.

Wet natuurbescherming

In de Wet natuurbescherming staat dat nieuwe economische activiteiten of uitbreidingen van bestaande activiteiten moeten worden getoetst op hun effect op Natura 2000-gebieden. Economische activiteiten kunnen leiden tot een verhoging van de hoeveelheid stikstof in natuurgebieden. Sommige beschermde plantensoorten groeien alleen in voedselarme omstandigheden. Stikstof zorgt voor voedselrijkere grond, waardoor deze beschermde soorten kunnen verdwijnen en ook de diversiteit van plantensoorten achteruitgaat. Hierdoor was er lange tijd vaak geen toestemming gegeven om in de buurt van Natura 2000-gebieden iets te ondernemen wat stikstof veroorzaakt.

Op landelijk niveau daalt de neerslag van stikstof al langere tijd, maar het was moeilijk te bewijzen dat een afzonderlijke activiteit geen kwaad kan voor de natuur. Daarom zijn er in 2008 aanbevelingen gedaan om dit probleem op te lossen met een programmatische benadering. Hieruit ontstond het PAS dat op 1 juli 2015 van start is gegaan.

Op basis van de PAS was ontwikkelingsruimte beschikbaar doordat er een daling van de neerslag van stikstof berekend was. Daardoor konden projecten  zonder vergunning doorgang vinden die onder de drempelwaarde aan stikstofdepositie tot gevolg hadden. Initiatiefnemers hoefden geen aanvullende onderbouwing te geven aan projecten. Dit is een voordeel van het PAS: er zijn minder administratieve lasten.

Welke toetsing geldt vanaf september 2019 voor stikstofemissie?

  1. Bij een afname van stikstofemissie, die met behulp van de nieuwe AERIUS Calculator is berekend, wordt vanaf september een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming verleend.
  2. Bij een toename van stikstofemissie moet worden voldaan aan het op te stellen beoordelingskader voor extern salderen of een ADC-toets.

Wanneer niet kan worden uitgesloten dat de voorgenomen activiteit het Natura 2000-gebied kan aantasten, ook als maatregelen worden getroffen om dit zoveel mogelijk te voorkomen, dan is voor het project toch toestemming mogelijk via een ADC-toets. Dit is een zware toets waarbij wordt aangetoond dat:

-(A) er geen alternatieven met minder schadelijke effecten in Natura 2000-gebied zijn;

-(D) uw activiteit een dwingende reden dient van groot openbaar belang;

-(C) de schade aan de natuur gecompenseerd wordt.

Vanaf september 2019 komt er een aangepaste versie van AERIUS Calculator beschikbaar. Deze is inclusief een beoordelingskader en handreiking voor intern salderen.

Bestaand gebruik

Zolang de werkzaamheden een voortzetting zijn van bestaand gebruik, ben je vergunningvrij en is een nieuwe passende beoordeling niet nodig.

Met het vervallen van de PAS AERIUS wordt ook de referentiedatum van het bestaand gebruik teruggezet naar de datum van de aanwijzing van de Natura2000 gebieden. De referentiedatum en het aantonen van het bestaand gebruik is van belang om de bestaande rechten in beeld te brengen. Met name voor bedrijven die momenteel niet beschikken over een vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming (voorheen de Natuurbeschermingswet 1998). Die bestaande rechten kunnen immers gebruikt worden bij het (indien nodig) intern salderen en het bepalen van de extra stikstofdepositie als gevolg van het project.

Oplossingen voor de toekomst?

Binnen twee maanden stelt een speciaal ingesteld adviescollege Stikstofproblematiek een korte termijn advies op over de mogelijk- en onmogelijkheden voor stikstofdepositie gevoelige activiteiten.

Daarnaast wordt binnen één jaar een nieuwe aanpak van stikstofdepositie voorgesteld. Hiermee moet een definitieve oplossing komen om vraagstukken die er nu liggen op lange termijn het hoofd te kunnen bieden. De vraag is echter of dat ook een definitieve oplossing zal zijn, gelet op de uitspraak van de Raad van State.

BMD Advies kan u desgewenst ondersteunen bij het berekenen van de stikstofdepositie met de nieuwe versie van de AERIUS Calculator en het bepalen van de strategie voor het aanvragen van de vergunning Wet natuurbescherming. Ook kunnen we ondersteunen bij het aantoonbaar maken van het bestaand gebruik dat als basis kan dienen bij een verschilberekening in de AERIUS calculator.
Wilt u meer weten over PAS AERIUS, dan kunt u contact opnemen met BMD Advies. Onze adviseurs Bas van Velthoven 06 50833017 en Marcel Capello 06 46186999  helpen u graag.

Informatie rijksoverheid;Toestemmingsverlening zonder PAS AERIUS

Bekijk hier het rekenmodel stikstofdepositie