Machineveiligheid: Beter vooraf nadenken dan achteraf maatregelen treffen

Machineveiligheid vanaf het beginmachineveiligheid maatregelen BMD Advies 

Veiligheid van het personeel en machineveiligheid is natuurlijk een groot goed. Gelukkig houden steeds meer bedrijven zich aan de wettelijke eisen en toetsen met regelmaat of de arbeidsveiligheid nog op orde is. Dat toetsen van een bestaande situatie is mooi. Nog mooier is het wanneer bij het ontwerp van nieuwe machines of de inrichting van een nieuwe fabriek vanaf de tekentafel mee gedacht wordt en veiligheid de hoogste prioriteit krijgt. Door vanaf het begin een veiligheidsdeskundige te betrekken, worden de risico’s vooraf geïnventariseerd en tot een minimum teruggebracht.

Treffen maatregelen

Helemaal mooi is dat werknemers op die manier hun werk niet alleen zo veilig mogelijk kunnen uitvoeren, maar ook zo comfortabel mogelijk. Veel bedrijven grijpen te gemakkelijk naar persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) en vergeten dat dat eigenlijk een laatste ‘redmiddel’ is. De Arbowet schrijft namelijk een arbeidshygiënische strategie voor, een hiërarchisch stelsel van beheersmaatregelen voor risico’s. De cyclus start bij het treffen van bronmaatregelen om de oorzaak van het probleem weg te nemen. Het gebruik van PBM is de allerlaatste stap in de totale cyclus om de medewerker te beschermen. Pas als alle andere maatregelen die blootstelling moeten voorkomen niet afdoende zijn, mag een werkgever PBM voorschrijven. Juist door veiligheid vanaf het eerste begin mee te nemen in de ontwerpen, zijn bronmaatregelen vaak eenvoudiger te treffen en kan het gebruik van PBM teruggedrongen worden.

Vooraf nadenken

Een mooi voorbeeld hiervan is geluid. Door hiermee bij de bouw van de machines, maar ook bij de plaatsing en inrichting van de installatie rekening te houden en maatregelen te treffen die het lawaai reduceren, is persoonlijke gehoorbescherming vaak niet eens meer nodig. Dat werkt natuurlijk wel zo prettig. Ook voor andere risico’s – denk aan beknelling, struikelgevaar, risico op gas- of stofexplosies en blootstelling aan gevaarlijke stoffen of dampen – geldt dat het beter is om hierover vooraf na te denken, dan achteraf maatregelen te treffen. Dezelfde vlieger gaat op voor het inplannen van loop- en vluchtroutes. Kijken we naar de actualiteit, dan weten we bovendien hoe belangrijk het is dat het personeel voldoende afstand van elkaar kan houden.

Gezond wantrouwen

Bij uitbreidingen of aanschaf van een nieuw machinepark, is gezond wantrouwen op z’n plaats. Als u een nieuwe machine aanschaft, hoort de fabrikant een CE-markering af te geven. Vervelend genoeg is zo’n CE-markering niet altijd waterdicht. Aarzel dan ook niet om een deskundige in te schakelen die de kennis in huis heeft om de discussie aan te gaan met de machinebouwer. Natuurlijk moet een machine die u zelf bouwt ook CE-gemarkeerd worden. Daarbij moet voor elke machine een risico-inventarisatie in de nieuwe omgeving uitgevoerd worden. Bij aanpassingen vervalt de CE-markering en moet deze weer aangevraagd worden. Ook dan is een nieuwe risico-inventarisatie met betrekking tot machineveiligheid verplicht.

Het mes snijdt aan twee kanten 

Eerder schreef ik over de nieuwe Omgevingswet die naar verwachting op 1 januari 2022 ingaat. Dit brengt ingrijpende veranderingen en onzekerheden met zich mee. Hoewel men extra tijd uittrekt voor de voorbereidingen, sluiten wij niet uit dat de doorlooptijd voor een vergunningaanvraag in de opstartfase langer dan gemiddeld zal zijn. Wilt u uitbreiden of zelfs een nieuwe fabriek inrichten en bent u vergunningplichtig? Dan adviseren wij vaart te zetten achter deze plannen en de aanvraag zo snel mogelijk in te dienen. De aanvraag valt dan nog onder het huidige regime, waarmee de kans op vertraging een stuk kleiner is. Hou juist in deze fase van het plannen maken rekening met de milieu- én de arbeidsrisico’s. Dan snijdt het mes aan twee kanten!

Henk Krols is partner en adviseur bij BMD Advies, de fullservice QHSE partner voor bedrijven.