Klimaatakkoord: zijn de doelstellingen haalbaar?

Er was al volop aandacht in de media, vaak kritisch van toon. Toch werd op 10 juli jl. het resultaat gepresenteerd van maandenlange onderhandelingen aan vijf verschillende klimaattafels. Overheid, bedrijfsleven en milieuorganisaties maakten plannen om de doelstellingen van een nationaal  klimaatakkoord te formuleren en te realiseren. Het hoofddoel is halvering van de CO2-uitstoot. Of de plannen daadwerkelijk financieel haalbaar zijn en gerealiseerd gaan worden, moet deze zomer blijken uit de berekeningen van het planbureau.

Industrie

Vooral aan de ‘Industrietafel’ liep de discussie soms hoog op. De aan tafel zittende bedrijven concurreren internationaal met andere bedrijven en zijn bang dat ze gedwongen worden tot maatregelen die geen direct rendement opleveren. Hierdoor worden ze duurder dan producenten uit andere landen. Daarnaast hebben deze bedrijven vaak een hoofdkantoor in het buitenland, wat de onderhandelingen lastig maakt. De industrie kon daarom ook nog niet met concrete voorstellen komen. Daar komt dan ook nog bij dat de milieubeweging en grote bedrijven lijnrecht tegen over elkaar staan als het gaat on de ondergrondse opslag van CO2. Toch heerste er volgens Manon Janssen, voorzitter van de Industrietafel, een goede en welwillende sfeer: “De urgentie wordt door de bedrijven nu veel meer gevoeld dan vier jaar geleden bij het Energie-akkoord. Er is veel bereikt, er liggen plannen, maar er moet ook nog veel gebeuren.”

Mobiliteitssector

Hoewel de dames en heren aan de ‘mobiliteitstafel’ unaniem van mening zijn dat rekeningrijden onontkoombaar is, houdt de overheid de boot nog af. Minister Eric Wiebes (Economische  Zaken en Klimaat) houdt zich strak aan het regeerakkoord, dat in deze kabinetsperiode geen ruimte biedt voor het ‘r-woord’. Voorstellen van de sectortafel richtten zich op flexibel openbaar vervoer, het beperken van woon-werkverkeer en het aantrekkelijker maken van het fietsen. De sectortafel mocht zich tot ergernis van vele burgers niet over het vliegverkeer buigen, omdat dit niet onder nationale afspraken, maar onder Europese doelstellingen valt. Toch werd er aan ‘zijtafels’ ook gesproken over de mogelijkheden om CO2-reductie van het vliegverkeer mogelijk te maken.

Gebouwde omgeving

Onder leiding van Diederik Samsom kon de sectortafel ‘gebouwde omgeving’ (stad en dorp) met de meest concrete maatregelen. De deelnemers aan de sectortafel zetten vooral in op isolatie van woningen, waarbij zij een wijkgerichte aanpak voorstellen, vaak ook in samenwerking met woningbouwverenigingen. Hierdoor kan een schaalvergroting worden bereikt en dalen de kosten per woning. Deze tafel berekende ook wat het aanpassen van energiebelastingen – hogere belasting op gas, lagere belasting op elektriciteit – voor de burger zou betekenen.

Elektriciteit

De lat ligt hoog voor als het om elektriciteit gaat: een CO2-besparing van 20,2 miljoen ton. Om dat waar te kunnen maken, moet er vijf keer zoveel duurzame energie opgewekt worden als nu het geval is. De sectortafel elektriciteit gaat vooral voor meer windmolens, zowel op zee als op land. Om weerstand van de burgers weg te nemen, moeten omwonenden vaker mee kunnen profiteren.

Landbouw

De sectortafel Landbouw werd aangevoerd door Pieter van Geel, oud-staatssecretaris van VROM. De landbouw zou in de toekomst 3,5 miljoen ton minder CO2 uit moeten stoten. In de landbouw worden vooralsnog geen heel grote hervormingen verwacht. Er moet 1 miljoen ton minder methaan uitgestoten worden door andere vormen van bemesting in de melkveehouderij en ‘warme sanering’ onder de varkensboeren. De glastuinbouw zal wel grotere stappen maken dan verwacht, deze branche sector wil tot 2030 2,2 miljoen ton CO2 besparen en wil in 2040 zelfs helemaal klimaatneutraal zijn.

Financiële haalbaarheid

De plannen worden deze zomer door het centraal planbureau doorgerekend op de financiële haalbaarheid. Daarna wordt het definitieve voorstel aan de Tweede Kamer voorgelegd. Als het proces goed verloopt, moet er eind van het jaar een definitief Klimaatakkoord liggen.

Consequenties

Als er eenmaal echt een klimaatakkoord ligt, zal dat voelbaar zijn voor iedereen. Niemand kan de dans ontspringen, burgers, bedrijven maar ook overheid niet, iedereen zal zijn steentje moeten bijdragen, financieel of in gedrag. De BMD-adviseurs volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Hebt u nog vragen, aarzel dan niet om ze aan uw adviseur voor te leggen.

Nieuwsflits juli 2018