ISO 45001:2018 voor arbomanagementsystemen

Ruim twee jaar na de introductie van de normen ISO 9001:2015 voor kwaliteitsmanagementsystemen en ISO 14001:2015 voor milieumanagementsystemen, volgde op 12 maart 2018 ISO 45001:2018 voor arbomanagementsystemen. Net als de eerder genoemde normen is ISO 45001, die OHSAS 18001 vervangt, gebaseerd op de High Level Structure (HLS). In de basis zijn er dan ook veel overeenkomsten met de andere HLS-normen. Zo is risicodenken het uitgangspunt, ligt ook in ISO 45001 de nadruk op leiderschap en commitment en is een contextanalyse een vereiste. In dit zevende deel van de serie artikelen ‘Nieuwe normen, nieuwe kansen’, staan we kort stil bij een aantal verschillen en overeenkomsten ten opzichte van de OHSAS 18001 en de eerder gepubliceerde HLS-normen.

Integratie met andere HLS-managementsystemen

“Zo’n nieuwe norm is een uitstekende gelegenheid om even flink de bezem door het bestaande managementsysteem en eventueel handboek te halen. Sluit het nog helemaal aan op de bedrijfsvoering, is het nog praktisch en werkbaar of is het in de loop der jaren uitgegroeid tot een papieren tijger?”, stelt BMD-adviseur en specialist Bas Schevelier.

Omdat ISO 45001 ook is gebaseerd op de HLS, kreeg deze dezelfde hoofdstuk- en paragraafindeling als de andere HLS-normen. Elke HLS-norm bevat een basistekst met de eisen voor een HLS-managementsysteem, die wordt aangevuld met eisen die specifiek voor de betreffende norm van belang zijn. Ongeveer de helft van ISO 45001 bestaat uit HLS-eisen, de andere helft gaat over arbo- en veiligheidsmanagement. “Die opzet maakt integratie met ISO 9001:2015 of ISO 14001:2015 eenvoudig. De bedrijven die hier al mee werken, hebben al het nodige voorwerk gedaan omdat die basis gelijk is. Zij kunnen de specifieke eisen voor arbo- en veiligheidsmanagement toevoegen aan het bestaande systeem, het arbo en veiligheidsdeel als het ware ‘inpluggen’. Natuurlijk zal de transitie naar de nieuwe ISO 45001 wel enige aanpassing vergen. Daarom starten de BMD-adviseurs een transitie altijd met een GAP-analyse: wat is er al, wat ontbreekt er nog”, legt Schevelier uit.

Context en Leiderschap

Een belangrijk verschil van ‘oude’ normen ten opzichte van de HLS-normen is dat het hebben van inzicht in de organisatie en haar context, zowel in- als extern, een vereiste is. Het gaat dan om de belangrijke punten of ontwikkelingen die zowel binnen als buiten de organisatie spelen en die relevant (kunnen) zijn voor het behalen van de met het arbomanagementsysteem beoogde resultaten. Dat is het geval als er op de korte of langere termijn relevante risico’s of kansen voor de organisatie aan verbonden zijn. Daarnaast moet een organisatie inzicht hebben in de behoeften en verwachtingen van belanghebbenden, zowel binnen als buiten de organisatie. Het doel voor ISO 45001 is om het arbobeleid, het streven naar duurzaamheid en de strategie van de organisatie op elkaar af te stemmen. ISO 45001 kan daarmee ook gebruikt worden om delen van de ‘people’ invalshoek van MVO in te vullen.

Er is een directe link met de paragraaf ‘Leiderschap’, eveneens een thema dat in elke HLS-norm voorkomt. Bas Schevelier: “Veel bedrijven worstelen hier mee, zeker als het gaat om arbo en veiligheid. Net als in OHSAS 18001 moet een werkgever maatregelen treffen om ongevallen te voorkomen, maar hoe doe je dat in de praktijk? ISO 45001 verlangt nadrukkelijk persoonlijke betrokkenheid van de directie bij het arbomanagementsysteem: de directie kan wel taken, maar niet de verantwoordelijkheid delegeren. In de nieuwe norm staan daarvoor duidelijke voorbeelden: de betrokkenheid van de directie is in maar liefst dertien punten verhelderd.”

Stappenplan voor transitie

U hebt vanaf de lancering van ISO 45001:2018 drie jaar de tijd voor de transitie van de oude ISO-norm naar de nieuwe ISO-norm. “De meeste bedrijven zullen de eisen voor ISO 45001 opnemen in het bestaande managementsysteem. Dat biedt zoveel meerwaarde, dat het zonde is om daar zo lang mee te wachten. BMD Advies ontwikkelde een stappenplan, waarmee organisaties die al over een geïmplementeerd managementsysteem beschikken, in korte tijd klaargestoomd worden voor certificering”, zegt Bas.

Meer informatie

Alle artikelen in de serie ‘Nieuwe normen, nieuwe kansen’ vindt u op onze website. Ook kunt u meer informatie vinden over het Stappenplan implementatie HLS. De norm is te koop via de webshop van NEN.

In de volgende edities van de BMD-Nieuwsflits gaan we dieper in op de thema’s leiderschap, competenties en kansen. Daarnaast nodigen wij u graag uit om deel te nemen aan de training ‘Introductie ISO 45001’ , die wij op 21 juni a.s. organiseren. Deze praktische training is bij uitstek geschikt voor managers/directieleden, leidinggevenden, KAM-managers en preventiemedewerkers/arbocoördinatoren van bedrijven die willen overstappen van OHSAS 18001 naar ISO 45001, een nieuw arbomanagementsysteem willen opzetten of de managementsystemen voor arbo, kwaliteit of milieu willen integreren.

Wilt u nu al meer weten over de mogelijkheden voor uw organisatie en de eventuele integratie met andere HLS-managementsystemen? Neem dan contact op met uw BMD-adviseur of mail naar Bas Schevelier.

BMD-Nieuwsflits, maart 2018