Gesteggel rondom Klimaatdoelstellingen

Halverwege juli 2018 moet het Nederlandse klimaatakkoord er liggen. Het doel: in 2030 ongeveer de helft minder CO2 uitstoot dan in 1990. Afgelopen maand bleek dat het nog een heel karwei is om overheid en bedrijfsleven op één lijn te krijgen. Ondertussen ging de Nederlandse staat eind mei in hoger beroep tegen het Urgenda-vonnis. In deze ‘klimaatzaak’, verplichtte de rechter de staat in juni 2015 tot het nemen van klimaatmaatregelen en een reductie van 25 procent minder broeikasgasuitstoot in 2020. De staat wil van die verplichting af.

Zware onderhandelingen Industrietafel
Vooral aan de ‘Industrietafel’ wordt flink gesteggeld over het Klimaatakkoord. Hier wordt onderhandeld over een reductie van 14,3 megaton CO2 in 2030 en de wijze waarop dat bereikt moet worden. De industrie is -zonder de elektriciteitscentrales- verantwoordelijk voor 20 procent van de Nederlandse uitstoot van CO2. Slechts twaalf grootverbruikers zijn goed voor 75 procent van de industriële uitstoot. Deze bedrijven concurreren internationaal met andere bedrijven en vrezen dat ze gedwongen worden tot maatregelen die geen direct rendement opleveren. Hierdoor worden ze duurder dan producenten uit andere landen. Daarnaast hebben deze bedrijven vaak een hoofdkantoor in het buitenland, wat de onderhandelingen lastig maakt. Daarbij is het belang groot, het vertrouwen in de overheid is echter beperkt. De bedrijven willen bewegen, maar willen in ruil daarvoor wel financiële steun en harde garanties dat het overheidsbeleid voor de komende tientallen jaren consistent is. Ook de snelheid waarmee het beleid, met als hoogste doel volledige elektrificatie, doorgevoerd moet worden, staat ter discussie.

Daar komt dan ook nog bij dat de milieubeweging en grote bedrijven lijnrecht tegen over elkaar staan. Greenpeace verzet zich tegen de plannen om grote hoeveelheden CO2 af te vangen en op te slaan in lege gasvelden onder de Noordzee. De door de milieuorganisatie voorgestelde betaalbare alternatieven werden door de bedrijven van de tafel geveegd. De kans dat de partijen er in slagen om nog voor 10 juli a.s. afspraken te maken voor het klimaatakkoord lijkt daarmee nihil.

Flinke stijging energiebelasting gas

Een van de punten waar wel een akkoord over is, is een verhoging van de energiebelasting op gas. Om particulieren, bedrijven en woningcorporaties zover te krijgen dat ze van het aardgas gaan, moet de energiebelasting volgens deelnemers aan de klimaattafel ‘Gebouwde Omgeving’ de komende twaalf jaar met circa 75 procent stijgen. De belasting op stroom moet juist met meer dan de helft dalen. Zo worden elektrische warmtepompen, een alternatief voor aardgas, financieel aantrekkelijker.

Hoger beroep Nederlandse staat Klimaatzaak Urgenda

Ondertussen ging de Nederlandse staat op maandag 28 mei in hoger beroep tegen de door Urgenda aangespannen Klimaatzaak. Het vonnis luidde in juni 2015 dat Nederland zijn uitstoot van broeikasgassen (CO2, maar ook andere gassen zoals methaan) in 2020 met 25 procent moet hebben verminderd ten opzichte van het ijkjaar 1990. Dat is volgens Urgenda het minimale dat ‘in de klimaatwetenschap en het internationale klimaatbeleid noodzakelijk wordt geacht’. Daarnaast wil Urgenda dat de Nederlandse staat meer haast maakt, de hoofdreden om de klimaatzaak aan te spannen.

Hoewel Nederland zich wel inspant om de klimaatdoelen te bereiken, ging de staat eind mei van dit jaar tegen de uitspraak in hoger beroep omdat zij het ‘feitelijk en juridisch’ oneens was met Urgenda. De staat is van mening dat de rechter op de stoel van de politiek was gaan zitten, en zelf een ‘beleidsmatige en politieke keuze’ maakte. De 25 á 40 procent reductie is in geen enkel internationaal verdrag vastgelegd. Daarmee is er geen sprake van een internationaal aanvaarde norm, en geen ‘rechtsplicht, vond de staatsvertegenwoordiger.

Uitspraak volgt 9 oktober 2018.

Bron: NOS: https://nos.nl/artikel/2236528-zware-onderhandelingen-verwacht-in-laatste-fase-klimaatakkoord.html

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/05/29/klimaat-norm-of-politieke-keuze-a1604559

https://www.trouw.nl/groen/de-staat-wil-urgenda-alsnog-verslaan-~ab4771a0/