De Staat van arbeidsveiligheid 2018 Stijging beroepsziekten, meer meldingen arbeidsongevallen

Arbeidsongevallen, beroepsziekten, arbozorg en veiligheidscultuur: hoewel het onderwerpen zijn die veel met elkaar te maken hebben, is de samenhang niet altijd helder. Met het door de Inspectie SZW uitgebrachte rapport ‘Staat van arbeidsveiligheid, 2018’ wordt de verbinding gelegd. Het rapport maakt pijnlijk duidelijk dat het aantal ernstige arbeidsongevallen in de afgelopen jaren is opgelopen en dat ook de bezorgdheid over beroepsziekten toeneemt. Jaarlijks overlijden ca. 4.100 mensen door een beroepsziekte, vaak een gevolg van blootstelling aan gevaarlijke stoffen.

Stijging beroepsziekten

De cijfers zijn schrikbarend: in 2016 kampten 11% van de werknemers met een beroepsziekte, dat zijn rond de 700.000 mensen. De meest voorkomende beroepsziekten zijn van psychische aard of betreffen aandoeningen aan het houdings- en bewegingsapparaat. Jaarlijks overlijden ca. 4.100 mensen als gevolg van een beroepsziekte. Bijna 80% van die slachtoffers is dan al gepensioneerd. Veel beroepsziekten komen namelijk pas na lange tijd aan het licht. De beroepsziekten met een dodelijke afloop zijn kanker (2.700), hart- en vaatziekten (780) en ademhalingswegen (640). Blootstelling aan gevaarlijke stoffen is hier in veel gevallen de oorzaak van.

Schrijnend is dan ook dat slechts 15 % van de bedrijven waar medewerkers worden blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen (asbest uitgesloten) over de verplichte registratie gevaarlijke stoffen beschikt. Ook voert slechts één op de vijf risicobedrijven de verplichte blootstellingsbeoordeling uit. Vooral het MKB scoort hier slecht, de grote bedrijven met meer dan 100 werknemers doen het gelukkig wat beter.

Meer meldingen arbeidsongevallen

Het aantal bij de Inspectie gemelde ongevallen steeg de afgelopen jaren flink, in 2017 was zelfs sprake van een toename van 12% naar 4.250. Het aantal gestarte ongevalsonderzoeken steeg in 2017 met 7%. In 2017 daalde het aantal arbeidsongevallen met een dodelijke afloop van 70 naar 50. Positief is dat er in de industrie, bouwnijverheid, handel en vervoer en opslag minder ernstige arbeidsongevallen plaatsvonden. De meest ernstige arbeidsongevallen doen zich voor in de sector afvalverwerking en recycling.

De meeste slachtoffers van arbeidsongevallen zijn 55 jaar of ouder. Daarnaast zijn jonge werknemers (15 tot 25 jaar) steeds vaker het slachtoffer en neemt het aantal arbeidsongevallen onder uitzendkrachten nog jaarlijks toe.

Maak van veiligheid een issue

‘Als het kalf verdronken is, dempt men de put’. Hoe zuur ook voor slachtoffers en nabestaanden: soms ondernemen bedrijven pas actie om gezond en veilig werken binnen het bedrijf te verbeteren als er een arbeidsongeval heeft plaatsgevonden. Dat is jammer, maar het is beter dan niets. Door het uitvoeren van een ongevallenonderzoek wordt de achterliggende oorzaak van het ongeval achterhaald en kan herhaling voorkomen worden.

Dat het beter is om een arbeidsongeval voor te zijn, behoeft geen toelichting. Dat vraagt vaak om een bedrijfscultuur waar het belang van veiligheid en gezondheid breed wordt gedragen door het management en werknemers. Compliance – het opvolgen van regels en protocollen – moet vanzelfsprekend zijn. Dat begint vaak met een goed uitgevoerde Risico-Inventarisatie & – Evaluatie. Daar is nog een hele weg te gaan: volgens de Inspectie heeft slechts 27% van de bedrijven een RI&E waarin alle belangrijke risico’s zijn geïnventariseerd.

Ondersteuning

BMD Advies ondersteunt u graag bij het beheersen van de arbeidsrisico’s. Wij trainen en begeleiden bedrijven bij het opzetten van een ongevallenbeleid, verhogen van het veiligheidsbewustzijn en het eigenaarschap van medewerkers, maar bieden ook de helpende hand bij het op orde brengen van de technische aspecten van (nieuwe) machineveiligheid. Uiteraard bent u ook voor het opstellen of actualiseren van een goede RI&E met plan van aanpak bij ons aan het juiste adres. Mocht u onverhoopt toch te maken krijgen met een arbeidsongeval, zorg dan dat u bijgestaan wordt door deskundigen. Ook daarbij helpen wij u graag: we hebben ervaring in het afhandelen van zware ongevallen en het uitvoeren van een ongevallenonderzoek.

Neem voor meer informatie contact op met Hogere Veiligheidskundigen Pieter Diehl of Steffan Griep.

Eerder verschenen

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA): een groot arbeidsrisico https://www.bmdzuid.nl//psychosociale-arbeidsbelasting-psa-groot-arbeidsrisico/

Blootstellingsbeoordeling: het gevaar van gevaarlijke stoffen https://www.bmdzuid.nl//blootstellingsbeoordeling/

Gedrag een belangrijke faalfactor bij arbeidsongevallen https://www.bmdzuid.nl//gedrag-belangrijke-faalfactor-arbeidsongevallen/

 

Bron: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2018/04/17/publicatie-inspectie-szw-staat-van-de-arbeidsveiligheid