De risico’s van een circulaire economie

De Nederlandse ambities zijn groot: volgens het begin 2017 gesloten Grondstoffenakkoord moet de Nederlandse economie in 2050 volledig draaien op herbruikbare grondstoffen. Dat is een fantastisch doel, maar echter ook één waar risico’s aan verbonden zijn: gevaarlijke stoffen kunnen via recycling terechtkomen in producten waarmee mensen in aanraking komen. Hoe kunnen schadelijke effecten op de gezondheid van mensen worden voorkomen? De Gezondheidsraad boog zich erover en bracht in mei 2018 een advies uit.

In een circulaire economie wordt zo veel mogelijk hergebruikt en zo min mogelijk afval geproduceerd. Nederland is wat dat betreft uitermate ambitieus: in januari 2017 sloten de Nederlandse overheid en het bedrijfsleven het Grondstoffenakkoord. Uitgangspunt hierbij is dat de Nederlandse economie in 2050 volledig draait op herbruikbare grondstoffen. De overheid is nu volop bezig om de overgang van een lineaire naar een circulaire economie vorm te geven.

Een circulaire economie is meer dan recycling, al zal in een circulaire economie wel meer gerecycled worden. Dat kan risico’s met zich meebrengen: als gevaarlijke stoffen als vlam-vertragers, weekmakers en drukinkt onbedoeld via recycling terechtkomen in bijvoorbeeld speelgoed of voedselverpakkingen, kan dat schadelijke effecten hebben op de gezondheid van mensen.

Meer recycling hoeft echter niet te betekenen dat dit soort risico’s ook toenemen. De overstap naar een circulaire economie vereist een nieuwe inrichting van het economisch systeem. Door dat op de juiste manier te doen, kunnen gezondheidsrisico’s zo veel mogelijk voorkomen worden.

Vier aanbevelingen uit het advies aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat:

  1. Verbeter de wet- en regelgeving rond recycling. Dit heeft ook in Europees verband prioriteit, het is noodzakelijk dat Nederland hierin participeert.
  2. Kennisontwikkeling: welke gevaarlijke stoffen bevinden zich in de grondstof voor gerecyclede producten en hoe kunnen deze gemeten, gevolgd en verwijderd worden?
  3. Circulair ontwerpen. Houd bij het ontwerpen van een product al rekening met lang en veilig gebruik en hergebruik.
  4. Diensten in plaats van producten. Wanneer fabrikanten verantwoordelijk zijn voor de hele keten, dus niet alleen voor de productie maar ook voor bijvoorbeeld repareren en recyclen, zullen producten beter benut worden en minder snel in de afvalketen terechtkomen.Meer informatie

BMD Advies Zuid-Nederland volgt de ontwikkelingen rondom de circulaire economie op de voet. Wilt u er meer over weten? Neem dan contact op met BMD-adviseur en partner Henk Krols.

Bron: https://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/grpublication/gevaarlijke_stoffen_in_een_circulaire_economie.pdf