De noodzaak van het melden een registreren (bijna)ongevallen

Blog door: Pieter Diehl

Melden en registreren (bijna)ongevallen en goed voornemen voor 2021?!

Vrijdagmiddag, de telefoon gaat.
Het is het soort telefoontje dat ik niet graag krijg: er deed zich een ernstig bedrijfsongeval voor bij een van mijn klanten.

In zo’n geval, het gebeurt zo’n vier tot zes keer per jaar, laat ik alles uit mijn handen vallen en spring ik in de auto om het bedrijf direct bij te staan. Dat het slachtoffer prioriteit nummer 1 heeft bij een bedrijfsongeval, spreekt voor zich. De eerste acties zijn dan ook altijd gericht op het aanbieden van eerste hulp en zorgen dat het slachtoffer naar het ziekenhuis gebracht wordt. Vervolgens controleer ik of de werklocatie veiliggesteld is. Bij ernstige ongevallen moet de inspectie SZW op de hoogte gebracht worden. Ook kijk ik of er slachtofferhulp aan de BHV’er en omstanders nodig is. De leidinggevende wacht de zwaarste taak: het informeren van het thuisfront.

Wat gebeurd is, is gebeurd.

Wat gebeurd is, is gebeurd. Toch kan er nog iets goeds uit voortkomen. Natuurlijk is het zuur voor slachtoffers en naasten als het bedrijf pas wakker wordt nadat er een arbeidsongeval plaatsvond. Durft een bedrijf te leren van het verleden, dan kan het gezond en veilig werken verbeteren. Een grondig onderzoek van het ongeval helpt daarbij. Wat is er precies gebeurd, hoe heeft het kunnen gebeuren, wie is aansprakelijk, wat zijn de gevolgen en last but not least: hoe kunnen we dit in de toekomst voorkomen?

‘Ijsberg’ van LateinerIjsberg omgaan met ongevallen BMD Advies

Helaas beseft nog lang niet iedereen dat aan elk ernstig ongeluk vele (bijna)ongevallen, pleister ongevallen, ongevallen zonder letsel of onveilige handelingen voorafgaan.

Een van de modellen dat daar aantallen aan hangt is de ‘IJsberg’ van Lateiner. Deze ziet er als volgt uit:

  • 1 ongeval met zeer ernstig letsel of dodelijk;
  • 30 ongevallen met zwaar letsel en verzuim;
  • 300 ongevallen met letsel;
  • 000 bijna ongevallen zonder letsel;
  • 000 onveilige handelingen en of situaties.

Die ijsberg is een metafoor: de 3.000 ongevallen zonder letsel en de 30.000 (!) onveilige handelingen en of situaties bevinden zich onder water en dus uit het zicht. Het model is niet geheel onomstreden, maar laat in elk geval helder zien dat een enkel incident niets zegt over de borging van risico’s, net als het uitblijven van (zichtbare) incidenten niets over de veiligheid bij een bedrijf zegt. Door de onveilige handelingen en de (bijna)ongelukken boven water te halen, deze serieus te nemen en te gebruiken om ervan te leren, kan de veiligheid verbeteren en is de kans op ernstige ongelukken terug te dringen.

Melden (bijna)ongevallen en onveilige handelingen

Om (bijna)ongevallen en onveilige handelingen bij je manager te melden, is lef nodig. Dat lukt alleen als er onderling vertrouwen is en er geen sancties tegenover staan. De medewerkers zouden hier eerder voor beloond moeten worden! Voor melding en registratie van (bijna)ongevallen is dan ook een goede veiligheidscultuur nodig, waarbij het nemen van verantwoordelijkheid en leervermogen de sleutelwoorden zijn. Pas als de betrokken medewerkers zelf de risico’s benoemen, krijgt het eigenaarschap en veiligheidsbewustzijn een boost: mensen voelen zich eerder en meer verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid èn die van een ander.

Inzicht in de risico’s en een goed doordacht beleid voor het melden en registreren van (bijna) ongevallen hoort daarbij. Is dat er nog niet? Dan is het een prima voornemen om dit het komende jaar op te pakken! Wij helpen u daar graag bij.

Ik wens u een gezond en veilig 2021 toe!

Pieter Diehl

Training Omgaan met ongevallen

Aansprakelijkheid, meldingsplicht en ongevallenonderzoek

Natuurlijk staat BMD Advies u graag bij wanneer u met een ongeval te maken hebt. Toch is het goed om te weten wat er op u afkomt bij een bedrijfsongeval. Daarom organiseert BMD Advies Zuid-Nederland in samenwerking met Mr. Henk Koenders van Inspectie SZW op 4 februari a.s. de praktische online-training Omgaan met ongevallen: aansprakelijkheid, meldingsplicht en ongevallenonderzoek.

Tijdens deze online-training wordt door middel van praktische oefeningen en cases het hele proces van melding, onderzoek en afhandeling van (bijna) ongevallen en incidenten systematisch behandeld. Elke stap in dit proces en de daarmee samenhangende kritische succesfactoren komende uitgebreid aan de orde. Mr. Henk Koenders gaat in op de werkwijze van de Inspectie SZW en vertelt hoe het staat met aansprakelijkheid en de (mogelijke) gevolgen voor uw organisatie.

Meer informatie over deze training