Covid-19 en gevolgen gebouwventilatie

Gevolgen gebouwventilatie: aanpassingen doen energiebesparende maatregelen vaak teniet

gebouwventilatie BMD AdviesDat Covid-19 zich verspreidt via de lucht is inmiddels een welbekend gegeven. Ook gebouwventilatie speelt hierin een rol. Onlangs werd een Nederlandse versie gepubliceerd van aanbevelingen voor beheer luchtbehandeling en sanitaire installaties. Het gaat om tijdelijke, vaak eenvoudig te organiseren maatregelen voor bestaande gebouwen. De genoemde adviezen staan echter vaak haaks op de maatregelen die getroffen (moeten) worden in het kader van energiebesparing.

Een greep uit de adviezen

REHVA (Federation of European Heating, Ventilation and AirConditioning Associations) presenteerde onlangs een samenvatting van relevante adviezen over de bediening en het gebruik van gebouwinstallaties in gebieden waar het Corona-virus actief is. Dat dit advies niet ‘heilig’ is, blijkt uit de oproep van de internationale deskundigen om dit advies als tussentijds richtsnoer op te vatten. Het document wordt aangepast zodra er nieuwe inzichten zijn.

De adviezen richten zich op commerciële en openbare gebouwen waar slechts incidenteel sprake is van een besmette gebruiker. Denk daarbij aan kantoren, scholen, winkelgebieden, sportaccommodaties, enzovoort. De adviezen zijn nadrukkelijk niet bedoeld voor gebouwen waar meestal een groot aantal besmette personen aanwezig is, zoals in ziekenhuizen of andere gezondheidszorginstellingen.

Een greep uit de voorgestelde maatregelen:

  1. Zorg voor voldoende ventilatie.
  2. Schakel ‘s nachts en in het weekend de ventilatie niet uit, maar laat de systemen op lagere snelheid doordraaien.
  3. Zorg voor extra spuiventilatie door ramen periodiek open te zetten, zelfs in mechanisch geventileerde gebouwen!
  4. Houd toiletventilatie 24 uur per dag en 7 dagen per week in bedrijf.
  5. Schakel luchtbehandelingskasten die voorzien zijn van recirculatie naar 100% buitenlucht.
  6. Inspecteer warmtewielen om er zeker van te zijn dat lekkages onder controle zijn.
  7. Schakel indien mogelijk recirculerende afgiftesystemen (ventilatorconvectoren, inductie-units etc.) uit, of zorg ervoor dat ze continu draaien.

Met name in ruimten waar meerdere mensen regelmatig relatief dicht op elkaar zitten, is het nodig om de ventilatievoorzieningen goed te controleren. Om verspreiding van het COVID-19 virus via aerosolen tegen te gaan, is ventileren door natuurlijke of mechanische ventilatie erg belangrijk. Hierdoor wordt de lucht voortdurend ververst. Dit betekent ook dat de aircosystemen die alleen maar binnenlucht laten circuleren, zo weinig mogelijk gebruikt moeten worden. Hierdoor blijft de binnenlucht immers vervuild.

Aanpassingen gebouwventilatie staan haaks op energiebesparende maatregelen

In essentie komen de adviezen neer op het maximaliseren van de verse luchttoevoer en het minimaliseren van de recirculatie van de lucht. Hoewel dit een logische gedachte is als het gaat om de verspreiding van Corona via aerosolen tegen te gaan, staan deze adviezen echter vaak haaks op de (erkende) energiebesparende maatregelen. Deze zijn juist zijn gericht op recirculatie, het beperken van het gebruik van buitenlucht via hergebruik binnenlucht, warmteterugwinning en het uitschakelen van de ventilatie wanneer niemand in de gebouwen aanwezig is.

Dat betekent dat dit in elk geval tijdelijke gevolgen heeft voor de uitvoering van EED Energie-audits of energiebesparingsonderzoeken en het opvolgen van de erkende energiebesparingsmaatregelen in het kader van de energiebesparingsplicht. Hoe tijdelijk tijdelijk is, is echter nog maar de vraag. Zoals het er nu naar uitziet, is Covid-19 niet zomaar de wereld uit. Ook wanneer we Covid-19 met behulp van een vaccin kunnen indammen, is het goed mogelijk dat we op termijn met een nieuw virus geconfronteerd worden. Dat betekent dat Covid-19 misschien wel onze kijk op ventileren voorgoed verandert.

Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) en ventilatie

Elke organisatie moet beschikken over een actuele RI&E. Wanneer zich nieuwe risico’s voor doen, moet hiervoor een aanvullende RI&E uitgevoerd worden. Covid-19 is zo’n nieuw risico. Dus let op! Het is belangrijk om binnen het actualiseren van RI&E ook aandacht te besteden aan ventilatie!
BMD Advies ontwikkelde voor Preventiemedewerkers het Zeven stappen Corona-plan: zeven praktische stappen die ervoor zorgen dat organisaties de juiste maatregelen treffen om de risico’s beheersen. Het is niet altijd nodig om alle stappen te doorlopen, de preventiemedewerker kan er uitpikken wat voor zijn organisatie van toepassing is. Een van de onderdelen is de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Onze Arbo- en veiligheidsdeskundigen voeren graag een aanvullende RI&E voor u uit. Beschikt u nog niet over een RI&E of is deze toe aan een actualisatie? Ook dan bent u bij ons aan het juiste adres. Uiteraard wordt de gebouwventilatie hierin meegenomen.

Wij denken graag met u mee

Bent u toe aan een energiebesparingsonderzoek of EED Energie-audit? Hebt u het gevoel dat u niet kunt voldoen aan de Erkende maatregelenlijsten energiebesparing (EML) nu u de ventilatie anders moet inregelen? Wilt u een aanvullende RI&E of een nieuwe RI&E op laten stellen waar alle nieuwe risico’s, inclusief gebouwventilatie, in mee worden genomen? Of wilt u meer informatie over het Zeven Stappen Corona-plan? Neem dan contact op met onze deskundigen, wij denken graag met u mee!

Voor energiebesparing: Marcel Capello of Henri Oligschläger
Voor het Zeven stappen Corona-plan of de RI&E: Pieter Diehl of Steffan Griep

Meer informatie over ventileren als extra maatregel tegen het coronavirus:

TVVL Goed ventileren als extra maatregel tegen het coronavirus

REHVA COVID-19 adviesdocument, 2 april 2020 

Meer informatie RI&E en Covid -19:

Van 21-25 september 2020 is het weer de week van de RI&E. U kunt hier deelnemen aan verschillende informatiebijeenkomsten, of uw concrete vragen stellen tijdens onze ‘inloopochtend’ op 22 september. Kijk voor meer informatie op: https://www.bmdzuid.nl/week-van-de-ri-3-activiteiten-met-de-ondernemer-centraal/