Compliance: wie is nu eigenlijk het geweten van het bedrijf?

Blog door: Ingrid Ort

Compliance: als je op de snelweg te hard rijdt, kun je daar verschillende reden voor hebben: je hebt haast, je hebt niet gezien hoe hard je mag, of je vindt gewoon dat je harder mag.
Hoe dan ook, je overtreedt de wet. Als je een blauwe envelop ontvangt baal je, maar zul je de boete vaak wel gewoon betalen. Ook door rood rijden is een overtreding. Als je niet gesnapt wordt is er vaak niets aan de hand. Het kan echter ook een flinke boete opleveren. Als je echter een ongeval veroorzaakt waarbij ernstig letsel optreedt, wordt het een heel ander verhaal. Er kunnen rechtszaken volgen en uiteindelijk wordt de schuldige veroordeeld. We weten normaal gesproken allemaal hoe hard we mogen rijden. Als de maximum snelheid wordt aangepast, wordt iedereen daarvan op de hoogte gebracht door krant en uitbreide campagnes van de overheid.

Maar hoe zit dat nu bij een bedrijf, als daar de regels worden overtreden en er een ongeval gebeurt? Is de directeur verantwoordelijk als de regels worden overtreden? Of is dat de medewerker die de regels overtreedt? Of toch de leidinggevende van de medewerker, de KAM-coördinator of de preventiemedewerker? Wie bepaalt nu eigenlijk aan welke regels een bedrijf moet voldoen en hoe doe je dat dan?

Stel je hebt een RI&E of een bodemrisicoanalyse uitgevoerd en daarbij een aantal tekortkomingen gesignaleerd. Een aantal van die tekortkomingen kan direct worden opgelost, maar voor een aantal tekortkomingen zal er geld moeten worden uitgegeven om deze op te lossen. Dat geld moet worden aangevraagd bij het hoofdkantoor. Investeringsaanvragen worden niet altijd direct goedgekeurd en soms zelfs helemaal niet. Wie bepaalt dat dan en mag je dan als medewerkers bepaalde werkzaamheden weigeren?

Wetgeving is vaak complex en verandert voortdurend. Ook aan regels opgelegd door een hoofdvestiging of buitenlands moederbedrijf moet worden voldaan. Kortom, als bedrijf heb je een hele waslijst aan zogenaamde compliance verplichtingen, vanuit zowel wet- en regelgeving als vanuit het moederbedrijf. Hoe zorg je ervoor dat aan al deze wet- en regelgeving wordt voldaan en hoe regel je bevoegdheden en verantwoordelijkheden binnen het bedrijf?

Een managementsysteem zoals ISO 14001 of ISO 45001 kan hierbij een goede tool zijn, je kunt bijvoorbeeld met procedures en/of in functieomschrijvingen regelen wie waarvoor verantwoordelijk is en wie welke bevoegdheid heeft.

Maar dan nog blijft de vraag over wie het geweten is van het bedrijf. Wie bepaalt of je iets wel of niet doet, wie bepaalt of er geld ter beschikking wordt gesteld om tekortkomingen op te lossen, met andere woorden: wie rijdt er nu eigenlijk te hard? Maar ook wie wordt er vervolgd als het fout gaat, wie betaalt de boete of moet gevangenisstraf uit zitten.

Over deze vragen gaan we graag met u de discussie aan op 4 december tijdens de BMD-Ontbijtbijeenkomst over compliance, regels versus geweten.

Meer informatie en aanmelden: BMD-Ontbijtbijeenkomst Compliance