Arbo: het draait om mens en gedrag

Blog door: Pieter Diehl, Organisatie adviseur en hogere veiligheidskundige

Veel mensen denken bij het woord veiligheid aan, regels, procedures en ongevallen of verzuim. Arbo en veiligheid gaat echter veel meer over mensen en gedrag (cultuur). Het gaat om het overbrengen van het gedachtengoed dat veiligheid tot in de haarvaatjes van de organisatie doordringt. Denk hierbij dus ook aan communicatie en leiderschap. Eigenlijk ben ik de hele dag bezig met het verhogen van duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Dus ja het gaat om mensen, techniek en effectief werken.

Als het om arbo gaat, benoemen we vier  thema’s: Visie & beleid, Gedrag & beleving, Analyse en Beheersing.

Visie & Beleid staat voor de doelen die de organisatie stelt op het gebied van Arbo en veiligheid: hoe gaan ze veiligheid borgen, hoe worden ze opgenomen in het beleid. De beleidstukken die hierbij horen zijn bijvoorbeeld het Veilig en Gezond Werken beleid, Verzuim- en PSA beleid en het opleidingsbeleid.

Niet alles hoeft op papier te staan, maar in geval van situaties waar risico’s aanwezig zijn, moeten er wel afspraken met de medewerkers gemaakt en vastgelegd worden. Ik ondersteun bedrijven bij het opzetten van een Arbo managementsystemen. Hierin worden alle arbo-afspraken vastgelegd (ISO 45001)

Gedrag & beleving heeft betrekking op de manier waarop het beleid geïmplementeerd kan worden in de organisatie. Deze activiteiten nemen steeds meer toe. Ik heb afgelopen half jaar diverse bedrijven ondersteund om het bewustzijn en draagvlak van medewerkers te vergroten. Samen met het management en vooral het middenkader zijn we een traject ingegaan om het eigenaarschap van de medewerkers en het leiderschap van het middenkader te verhogen. Dit is niet alleen goed voor arbo en veiligheid, maar voor de hele organisatie. Aanvullend heb ik medewerkers gecoacht en leidinggevenden getraind ten aanzien van  leiderschap.

Analyse staat voor de fase waarin gemeten wordt hoe de organisatie het doet, dit kan op het gebied van Atex of machineveiligheid zijn, maar ook gaan om PSA, werkdruk, verzuim en de RI&E en taak-risico-analyse. Helaas heb ik afgelopen periode ook een aantal zware ongevallen moeten onderzoeken. Belangrijk in zo’n situatie is dat je wat leert van ongevallen zodat ze in de toekomst voorkomen kunnen worden.

Vanuit deze analyses ontstaan acties waarmee bijgestuurd gaat worden, dit is de fase die we Beheersing noemen. Hier houden we ons bezig met het implementeren van acties, voorschriften en het uitvoeren van arbo compliance checks. Een bijzonder traject het afgelopen jaar was het begeleiden van het bouwen van een grote fabriek. Van te voren hebben we beheersingssystemen opgezet voor het veilig ontwerpen en bouwen van de fabriek maar hebben er ook voor gezorgd  dat de indeling van de fabriek veilig is. Door hier vooraf aandacht aan te besteden, voorkom je dat je achteraf niet geconfronteerd wordt met onveilige zaken.

Dus u ziet: Arbo en veiligheid is veelzijdig, veel meer dan procedures en het voorkomen van ongevallen of verzuim!