Veilige omgang met gevaarlijke stoffen

Diepdrukkerij Roto Smeets in Etten-Leur pakte de opslag van gevaarlijke stoffen aan om te voorkomen dat het bedrijf onder het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen zou vallen. Aan dit besluit hangen verregaande eisen ten aanzien van de opslag van deze gevaarlijke stoffen, die ook een aanzienlijke investering zouden vergen.

Aanpak opslag gevaarlijke stoffen
Voor het productieproces gebruikt Roto Smeets een grote verscheidenheid aan chemicaliën. Ook de tolueenhoudende inkt hoort hier bij. Wim Baremans, arbo & milieucoördinator: "Het grote verschil tussen diepdrukken met roterende persen en een 'gewone' offsetdrukkerij is de snelheid. Bij ons maakt een drukpers 40.000 tot 60.000 omwentelingen per uur, de vier kleuren worden snel na elkaar gedrukt. Dat vraagt om sneldrogende inkten. Inkten op waterbasis (ammoniakbasis)voldoen niet aan die eis, met inkten op tolueenbasis is de snelheid wel haalbaar. Er wordt wel onderzoek gedaan naar het maken van een geschikte inkt op waterbasis, maar zover is het helaas nog niet." Naast de tolueenhoudende inkt past Roto Smeets ook diverse zuren, basen, oliën en koelvloeistoffen toe voor bijvoorbeeld het reinigen van de perscilinders en onderhouden van de machines.

Koper en chroom worden van de gebruikte perscilinder geschraapt, gescheiden en afgevoerd voor hergebruik.

Met alle chemicaliën die Roto Smeets gebruikt, zou het bedrijf onder het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen (BEVI) vallen. Een situatie door voor zowel Roto Smeets als de gemeente Etten-Leur niet wenselijk was, omdat dit ook consequenties heeft voor activiteiten die bedrijven in de directe omgeving mogen uitoefenen. Om buiten het BEVI te blijven moest de hoeveelheid gevaarlijke stoffen door een ander voorraadbeheer teruggedrongen worden. Ook de opslag zelf moest grondig aangepakt worden. "Door de opslag op te delen in drie compartimenten, kan de hoeveelheid opgeslagen gevaarlijke stoffen per compartiment beperkt worden tot minder dan 10 ton. Daarmee vallen we niet onder BEVI. We moeten ons uiteraard wel houden aan PGS 15. Ook daar zijn eisen in vastgelegd, bijvoorbeeld dat de compartimenten een brandwerendheid van 60 minuten moeten hebben. De voormalige opslag was op zich wel verdeeld in drie compartimenten, maar deze voldeden niet aan die eisen", vertelt Wim Baremans. In hoofdlijnen kende Wim Baremans de eisen uit de PGS 15 wel, maar voor de details en praktische invulling riep hij de hulp in van BMD-adviseur Stephan van Helden. "Aan de hand van een checklist en een audit kon Stephan bepalen welke maatregelen getroffen moesten worden. Door zo'n toets door een externe deskundige uit te laten voeren, konden we ook aan de gemeente Etten-Leur laten zien dat we het professioneel en serieus aanpakten", zegt Baremans.

Vakbekwaam personeel
Elk bedrijf dat betrokken is bij het transportproces van gevaarlijke stoffen over de weg valt onder de Wet vervoer gevaarlijke stoffen en de internationale regels van het ADR. Dit geldt ook voor Roto Smeets Etten. ADR-bedrijven moeten een veiligheidsadviseur aanstellen die de veiligheid bewaakt. Dit kan een medewerker binnen de organisatie zijn, maar het aanstellen van een externe veiligheidsadviseur is ook mogelijk. Stephan van Helden beschikt over het vakbekwaamheidscertificaat 'Veiligheidsadviseur' en bracht in die hoedanigheid de opslag van gevaarlijke stoffen samen met het bedrijf op orde. Daarbij werden eerst de stoffen volgens de gevaarlijke stoffenindeling geclassificeerd en werden de veiligheidsinformatiebladen in orde gebracht. Naast de aspecten ten aanzien van opslag is er in het kader van het ADR ook gekeken naar de verpakkingen, opschriften en etiketten. Tot slot kwam het organisatorische deel in de audit aan bod: hoe is het transport geregeld, hoe staat het met de kennis van de medewerkers, zijn er noodprocedures opgesteld en zijn er vrijstellingsregelingen van toepassing.

Een van de nadrukkelijke eisen binnen de PGS 15 en ADR is dat het personeel vakbekwaam moet zijn. Om daaraan te voldoen verzorgde BMD Advies een op maat gemaakte training voor de acht medewerkers die met de opslag gevaarlijke stoffen te maken hebben. De punten die uit de PGS 15 en ADR audits naar voren kwamen, zijn in deze training verwerkt.

Direct in praktijk toepasbaar
De deelnemers waren magazijnbeheerders en -medewerkers, de teamleider en de arbo- en milieucoördinator zelf. Wim Baremans: "De training nam in dagdeel in beslag. Eerst is stilgestaan bij de term gevaarlijke stoffen. Wat is een gevaarlijke stof eigenlijk, hoe kun je deze herkennen en wat gebeurt er bij blootstelling aan een gevaarlijke stof? Ook is er uitgebreid aandacht besteed aan de veiligheidsinformatiebladen: wat staat er in en wat betekent het? Vervolgens kwam de etikettering op de verpakkingen aan bod, evenals de indeling van de opslag en waar deze aan moest voldoen. Het geleerde kon direct in praktijk gebracht worden, doordat we tijdens de training naar de opslag zijn gegaan. Daar konden de deelnemers zelf aangeven of de situatie goed was of dat er nog sprake was van een gevaarlijke situatie. Door die praktijkopdracht ging de stof meer leven."

Nu de opslag en de omgang met gevaarlijke stoffen op orde is, controleert het vaste auditteam van Roto Smeets periodiek of nog aan alle procedures ten aanzien van de opslag van gevaarlijke stoffen wordt voldaan. De samenwerking met BMD Advies is echter nog niet ten einde. BMD-adviseurs werken onder andere nog aan een register Wet- en regelgeving. "De samenwerking was en is erg plezierig. Wanneer het zich voordoet zullen we zeker niet aarzelen om de hulp van BMD Advies opnieuw in te roepen", besluit Baremans.

BMD Advies Zuid-Nederland ondersteunt ook graag uw bedrijf bij de omgang en opslag van gevaarlijke stoffen. Neem contact op voor een vrijblijvend voorstel.

BMD-Nieuwsbrief, december 2009