Cradle to cradle meer dan recycling: Desso

Geschreven door Elise Kwakkebos op . Geplaatst in Ondernemers Uitgelicht

Toen Desso in 2007 werd overgenomen door het huidige management en de Nederlandse ParticipatieMaatschappij was het voor het nieuwe managementteam wel duidelijk dat de tot dan toe gebruikte strategie onvoldoende zou leiden tot het gewenste marktleiderschap. Het MT was ervan overtuigd dat sustainability of duurzaamheid de toekomst heeft en pakte daarop de strategie en het productieproces ingrijpend aan.

Cradle-to-cradle virus
Rudi Daelmans, director Sustainability bij Desso, ontmoette in 2007 Michael Braungart, grondlegger van het Cradle-to-cradle principe, en raakte ‘besmet’ met het virus. Juist toen hij Desso-CEO Stef Kranendijk wilde overtuigen van het goede van deze methode, was deze hem een stap voor. “We gaan van Desso een Cradle-to-cradle bedrijf maken,” riep Kranendijk. Het toeval wilde dat beiden bijna op hetzelfde moment tegen Braungart aangelopen waren en geïnspireerd raakten van deze filosofie. Daelmans “Eigenlijk is het niks drastisch nieuws, maar brengt het een structuur aan in bestaande ideeën, niet gericht op het verbieden van allerlei zaken zoals het pakken van een vliegtuig of de auto. Het is een proces van continu verbeteren, het gebruik van de best mogelijke materialen en functionaliteiten die liefst een positieve invloed hebben op het milieu en de mens.”

Daar waar de meeste bedrijven er voor kiezen om één product of lijn Cradle-to-cradle te maken, wil Desso in 2020 alle producten volgens het Cradle-to-cradle principe maken. Desso startte met de tapijttegels, een van de belangrijkste producten. “Daarmee laten we zien dat het ons menens is,” verduidelijkt Daelmans.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Indeling stoffen
De Cradle-to-cradle certificering kent vier niveaus: basic, silver, gold en platinum. Dat niemand ter wereld platinum gecertificeerd is, geeft aan dat de lat hoog ligt, maar dat de techniek nog niet alles kan bijbenen. Het behalen van het basic niveau is al bepaald geen sinecure. Eén van de eisen is dat de exacte samenstelling van de grondstoffen en de exacte invloed op mens en milieu bekend moet zijn. Daarom maakte EPEA een categorie-indeling van alle door Desso gebruikte chemische stoffen en grondstoffen. Groen is veilig, geel mag gebruikt worden tenzij er een groen alternatief beschikbaar is. Voor de ‘rode’ stoffen geldt dat er een groot risico verbonden is aan het gebruik van de stoffen en dat er een plan opgesteld moet worden om ze uit te faseren. Daarmee leggen Cradle-to-cradle bedrijven zichzelf vast aan strikte eisen, want ook deze rode stoffen mogen volgens de huidige Europese normen gewoon toegepast worden.

KAM-manager Harrie Klijs: “Voor de backing van de tapijttegels gebruiken wij bitumen, een residu van aardolie waarvan de samenstelling niet altijd gelijk is. Daarom is deze ongeschikt als Cradle-to-cradle grondstof. Nu hebben wij een backing ontwikkeld: de zogenaamde EcoBase®.” Daelmans vult aan: “Deze geeft minder geur af aan de omgeving en bevat geen toxische stoffen. Daar draait het onder andere om bij Cradle-to-cradle: verbetering van materiaal gebruik en daardoor verbetering van kwaliteit van leven. Wij ontwikkelden daarom ook de ‘AirMaster®’, een tapijt dat zelfs fijnstof uit de lucht vasthoudt. Daarmee is dit tapijt bij uitstek geschikt voor bijvoorbeeld astmapatiënten: veel beter nog dan harde vloeren.”

Take-back systeem
Ten onrechte wordt vaak gedacht dat Cradle-to-cradle een andere term is voor recycling. Rudi Daelmans: “Het gaat veel meer om het managen van materiaalstromen. Spaarzaam omgaan met de juiste positief gedefinieerde grondstoffen (groen en geel) om ze na gebruik weer zo hoogwaardig mogelijk in te zetten, terwijl het bij recycling al goed is als je stoffen hergebruikt voor veel laagwaardiger producten. Wat dus eigenlijk downcyclen is. We hebben een take-back systeem voor de tapijttegels. De garens en de backing kunnen we scheiden, waarbij we de garens zodanig kunnen splitsen zodat de vezels weer kunnen dienen als grondstof voor nieuw garen. Echter de EcoBase® producten komen pas over zo’n tien jaar terug. Dat betekent nu dat we niet alles terugnemen in onze productie, maar in de wegenbouw of dakbedekking is men wel blij met bitumen.”

Overheid ver vooruit
De ontwikkelingen bij Desso gaan zo snel, dat dit niet bij te benen is met vergunningen. Klijs: “Op dit moment ligt er een aanvraag voor een milieuvergunning op Hoofdzaken, die in samenwerking met BMD Advies is opgesteld. Als deze vergunning een feit is, is niet alles in detail vastgelegd en kunnen wijzigingen in het proces doorgevoerd worden zonder een nieuwe vergunning aan te vragen. Omdat wij een heel transparant bedrijf zijn, onze kennis en ervaringen graag willen delen, is er met de overheid een band van vertrouwen ontstaan. De basis daarvoor is ons gecertificeerd milieuzorgsysteem en de jaarlijkse uitgebreide rapportages.”

Met alle stappen die Desso heeft gezet, is het bedrijf de Nederlandse overheid ver vooruit: “Het beleid van de overheid is gericht op het slechtste jongetje van de klas. Die moet de wet- en regelgeving kunnen bijbenen. Daarnaast heeft de overheid een tunnelvisie, gericht op het verminderen van CO2-uitstoot. Cradle-to-cradle is niet uit te drukken in CO2-getallen, maar gaat veel verder. Het bemoeilijkt het aanvragen van subsidies, omdat het niet in die beperkte kaders past,” zegt de director sustainability. Om te besluiten: “Wij treden zoveel mogelijk naar buiten als kenniscentrum. Niet om overheden te overtuigen, maar juist om andere bedrijven te inspireren. Wanneer er meer Cradle-to-cradle producten op de markt komen is dat natuurlijk goed voor de maatschappij. Maar wij zijn er zelf ook bij gebaat als het aantal Cradle-to-cradle-ondernemers toeneemt, omdat we dan meer keuze hebben uit grondstoffen.”

Op 22 juni 2010 organiseerde BMD Advies Zuid-Nederland een workshop Cradle-to-cradle.

BMD-Nieuwsbrief, juni 2010

Trackback van jouw site.