Blootstellingsbeoordeling

Het gevaar van gevaarlijke stoffen

Het werken met gevaarlijke stoffen is niet alleen voorbehouden aan de chemische sector. Of het nu gaat om een autobedrijf, de voedingsmiddelenindustrie, metaalsector of zelfs een zorginstelling: vrijwel elk bedrijf heeft met gevaarlijke stoffen te maken. Gevaarlijke stoffen kunnen schadelijk zijn voordat een mens de stof detecteert, maar ook zijn de effecten van blootstelling aan gevaarlijke stoffen niet altijd direct zichtbaar. Sommige effecten komen zelfs pas na jaren aan het licht. Het is daarom van belang om de risico’s van blootstelling aan gevaarlijke stoffen altijd zuiver in beeld te hebben. De Inspectie SZW controleert hier de laatste jaren stevig op.

Wanneer is een stof gevaarlijk?

BMD-adviseur en Hogere Veiligheidskundige Steffan Griep: “In principe bevat elk potje, elke flacon, jerrycan of drum waar een gevarenetiket op zit, een gevaarlijke stof. Die stoffen worden echt niet alleen gebruikt bij chemische bedrijven. BMD-klanten zeggen wel eens gekscherend: de gevaarlijkste stoffen staan hier in het gootsteenkastje. Dat klinkt misschien overdreven, maar het is wel een feit dat veel schoonmaakmiddelen tot gevaarlijke stoffen gerekend mogen worden. Lang niet iedereen is zich er van bewust dat ook zij met gevaarlijke stoffen te maken hebben.”

Gevaarlijke stoffen kunnen schadelijk zijn voordat een mens de stof detecteert, oftewel ruikt, ziet of voelt. Steffan: “De effecten van blootstelling aan gevaarlijke stoffen zijn ook niet altijd direct zichtbaar. Soms komen deze zelfs pas na jaren aan het licht, de zogenaamde uitgestelde effecten over langere termijn. Dat verborgen risico is groot: geschat wordt dat er jaarlijks ongeveer 3000 mensen overlijden aan de gevolgen van uitgestelde effecten van gevaarlijke stoffen. Blootstelling moet dus zoveel mogelijk worden voorkomen, want genezen is niet altijd meer mogelijk!”

Gevaarlijke stoffen (of mengsels) waarin de samenstelling van het product als kankerverwekkend, reprotoxisch of mutageen (CMR) geregistreerd staat, verdienen extra aandacht. Op last van de inspectie moeten deze waar mogelijk vervangen worden door een veiliger alternatief. Daarbij tellen financiële of economische bezwaren niet mee: de gezondheid van de werknemer gaat voor. In de ‘Inspectiefocus, vervanging CMR-stoffen, On the road to zero’ leest u meer over dit beleid.

Inventariseren, registreren en beoordelen

Van alle gevaarlijke stoffen moeten de specifieke eigenschappen geïnventariseerd worden en op een overzichtslijst vermeld worden. Die eigenschappen staan in het veiligheidsinformatieblad (VIB) of material safety data sheet (MSDS). In de praktijk komt het helaas vaak voor dat het etiket op een verpakking verwijderd of onleesbaar beschadigd is. Als te achterhalen is welke substantie er in de verpakking zit, moet dat alsnog duidelijk zichtbaar vermeld worden. Uiteraard moet ook deze stof dan geregistreerd worden. Blijft het onduidelijk: laat de stof dan afvoeren door een erkende afvalverwerker.

Met een Risico-inventarisatie & – evaluatie, kan een BMD-adviseur de aard, mate en duur van de blootstelling inventariseren en evalueren. Vervolgens moet voor elke stof beoordeeld worden wat het risico is van blootstelling. “Er zijn verschillende modellen om te komen tot zo’n risicobeoordeling. Het ene model gaat dieper dan het andere, sommige modellen zijn ontwikkeld voor een specifieke sector, er zijn webbased modellen en wat meer conservatieve varianten. Welk model voor uw bedrijf het beste werkt, hangt uiteraard af van de situatie. Ik help u graag bij het maken van de juiste keuze”, zegt Steffan.

Wanneer de blootstelling in hogere mate aanwezig is dan de toegestane grenswaarde, moeten er direct maatregelen getroffen worden. Steffan Griep: “Volgens de Arbowet moet dat volgens de arbeidshygiënische strategie. Dit is een hiërarchisch stelsel van beheersmaatregelen voor risico’s. De cyclus start bij het treffen van bronmaatregelen om de oorzaak van het probleem weg te nemen. Pas als alle andere maatregelen die blootstelling moeten voorkomen niet afdoende zijn, mag een werkgever persoonlijke beschermingsmiddelen voorschrijven. De beheersmaatregelen worden opgenomen in een plan van aanpak, om aan te tonen dat gestreefd is naar een zo beperkt mogelijke blootstelling aan gevaarlijke stoffen.”

Meer weten?

BMD Advies Zuid-Nederland ondersteunt een groot aantal bedrijven op het gebied van arbo en veiligheid. Uiteraard kunnen wij de blootstellingsbeoordeling voor u uitvoeren en uw bedrijf bij het gehele proces begeleiden: vanaf het inventariseren, het vaststellen van grenswaarden, het uitvoeren van een RI&E, het inventariseren en beoordelen van MSDS’en (veiligheidsinformatiebladen) tot aan het opstellen van het plan van aanpak, het treffen van de beheersmaatregelen en de borging daarvan. Neem voor meer informatie contact op met Steffan Griep.

Op 24 april 2018 organiseert BMD Advies Zuid-Nederland de training Gevaarlijke Stoffen. Deze training bestaat uit twee modules, waarbij in de ochtend de module ‘Veilig werken met gevaarlijke stoffen’ plaats vindt. Kijk voor meer informatie en aanmelden op deze site.

 

BMD-Nieuwsflits, maart 2018